از کجا بفهمیم پا پرانتزی هستیم؟
از کجا بفهمیم پا پرانتزی هستیم؟ پای پرانتزی یکی از مشکلات رایج زانو است که اگر به موقع تشخیص داده نشود. می تواند باعث درد و آسیب های جدی شود. دانستن علائم ساده این وضعیت کمک می کند زودتر متوجه مشکل شوید و در صورت نیاز به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید.
از کجا بفهمیم پا پرانتزی هستیم؟
اگر مطمئن نیستید که پاهایتان پرانتزی هستند یا نه، چند راه ساده برای بررسی وجود دارد. یکی از روش ها ایستادن طبیعی و نگاه کردن به فاصله بین زانوها و قوزک هاست.
ایستادن بدون حرکت
پاها را کنار هم قرار دهید. اگر زانوها به هم نمی رسند و فاصله قابل توجهی بین آن ها وجود دارد، احتمال پای پرانتزی مطرح است.
بررسی با عکس
در برخی موارد، گرفتن عکس از پاها یا تصویربرداری پزشکی می تواند وضعیت را روشنتر کند.
اندازه گیری زاویه
اگر زاویه انحراف پا در تصاویر کمتر از ۱۵ درجه باشد، این حالت پای پرانتزی خفیف محسوب می شود. در چنین شرایطی، روش های غیرجراحی و اصلاح سبک زندگی می توانند به بهبود کمک کنند.
با چند بررسی ساده میتوان احتمال پای پرانتزی را تشخیص داد. اما برای اطمینان بهتر است به پزشک متخصص مراجعه شود.
چگونه تشخیص دهیم پای پرانتزی داریم؟
تشخیص پای پرانتزی کار سختی نیست و به راحتی با نگاه کردن قابل تشخیص است. اگر کودکی این مشکل را داشته باشد، والدین با دیدن طرز ایستادن یا راه رفتن او متوجه می شوند. در افراد بزرگسال هم خود شخص می تواند جلوی آینه بایستد و وقتی قوزک پاهایش را به هم می چسباند، اگر بین زانوهایش فاصله قابل توجهی وجود داشته باشد، نشانه ای از پای پرانتزی است.
این حالت ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشد. شدت آن به فاصله بین دو زانو بستگی دارد:
پای پرانتزی خفیف: فاصله زانوها حدود ۲٫۵ تا ۵ سانتی متر
پای پرانتزی متوسط: فاصله زانوها بین ۵ تا ۷٫۵ سانتی متر
پای پرانتزی شدید: فاصله زانوها بیش از ۷٫۵ سانتی متر
اگر فاصله دو زانو کمتر از ۲٫۵ سانتی متر باشد، پا طبیعی محسوب می شود.
پزشک برای بررسی دقیق تر، ابتدا طرز ایستادن و راه رفتن فرد را مشاهده می کند. سپس با معاینه فیزیکی یا عکس برداری با اشعه ایکس وضعیت استخوان ها و مفاصل زانو را بررسی می نماید تا دلیل و شدت خمیدگی مشخص شود. گاهی پزشک برای اندازه گیری دقیق زاویه خمیدگی از وسیله ای به نام گونیا استفاده می کند.
روشهای تشخیص پاپرانتزی چیست؟
روش های تشخیص پای پرانتزی شامل معاینه فیزیکی توسط پزشک، بررسی سابقه پزشکی، اندازه گیری فاصله زانوها، ارزیابی نحوه راه رفتن و تصویربرداری (اشعه ایکس،MRI یا سی تی اسکن است. در ادامه روشهای تشخیص پاپرانتزی را توضیح می دهیم:
بررسی سابقه پزشکی
پزشک ابتدا درباره سابقه خانوادگی، بیماری های استخوانی، کمبود ویتامین ها یا آسیب های قبلی سؤال می کند. این اطلاعات کمک می کند علت زمینه ای پای پرانتزی مشخص شود. مثلا آیا مشکل از کودکی وجود داشته یا در اثر ضربه یا بیماری ایجاد شده است.
معاینه فیزیکی
در این مرحله پزشک وضعیت پاها را هنگام ایستادن بررسی می کند. اگر هنگام کنار هم قرار دادن پاها، زانوها فاصله داشته باشند، نشانه ای از پای پرانتزی است.
فاصله بین زانوها با خطکش یا متر اندازه گیری می شود تا شدت انحراف مشخص شود. نحوه راه رفتن بیمار نیز بررسی می شود، چون پای پرانتزی می تواند الگوی حرکت را تغییر دهد.
تصویربرداری پزشکی
برای تشخیص دقیق تر از روش های تصویربرداری استفاده می شود:
- اشعه ایکس (X-Ray) زاویه استخوان ها و میزان انحراف زانوها را نشان میدهد.
- MRI یا CT اسکن در موارد پیچیده تر برای بررسی بافت نرم، غضروف یا مشکلات ساختاری استخوان ها به کار می رود.
مکانیزم تکارتراپی
تکارتراپی یک روش درمانی نوین و جدید است که با استفاده از امواج فرکانسی خاص، به عصب ها و عضلات کمک شایانی می رساند. این دستگاه با استفاده از یک تکنیک ویژه برای تنظیم فرکانس ها، عمق نفوذ بیشتری نسبت به سایر دستگاه های موجود دارد و همچنین فاصله بین دو الکترود آن نیز بیشتر است.
مکانیزم تکارتراپی به این صورت است که:
افزایش اکسیژن رسانی به بافت ها: تکارتراپی با ایجاد رزونانس (هم نوسان شدن) در مولکول های آب و اکسیژن محلول در آب، باعث افزایش چشمگیر اکسیژن رسانی به بافت های بدن می شود. این رزونانس، علاوه بر افزایش اکسیژن، یک گرمای ملایم و درمانی نیز ایجاد می کند.
گشاد شدن عروق خونی و بهبود خون رسانی: گرمای ایجاد شده در اثر تکارتراپی، همراه با گشاد شدن رگ های خونی، منجر به افزایش خون رسانی در ناحیه آسیب دیده و تسریع روند بهبودی می شود.
تحریک و تنظیم عملکرد عضلات: دستگاه تکارتراپی با ارسال امواج فرکانس بالا (RF)، عضلات را تحریک می کند تا به صورت متناوب منقبض و منبسط شوند. این امواج توسط عضله فیلتر شده و به یک سیگنال خاص تبدیل می شوند. که توسط عضله درک و جذب می گردد.
تکارتراپی در واقع یک دستگاه پیشرفته و چندمنظوره است که از طیف وسیعی از امواج رادیویی، سیگنالهای عصبی و پیامهای عضلانی به صورت ترکیبی استفاده میکند.
چه آسیب ها و مشکلاتی را می توان با تکارتراپی بهبود داد؟
تکارتراپی در ابتدا برای درمان آسیب های ورزشی مورد استفاده قرار گرفت، اما پس از اثبات اثربخشی آن، فیزیوتراپیست ها متوجه شدند که این روش می تواند در درمان طیف گسترده ای از مشکلات سیستم اسکلتی – عضلانی نیز مفید باشد.
در اینجا لیستی از آسیب ها و مشکلاتی که با تکارتراپی بهبود می یابند، را ذکر می کنیم:
آسیبهای ورزشی شامل پارگی رباط ها (مانند رباط صلیبی قدامی یا ACL)، پارگی تاندون (مانند تاندون آشیل)، کشیدگی عضلات، پیچ خوردگی مچ پا، آسیب های شانه (مانند دررفتگی یا پارگی روتاتور کاف)، آسیبهای زانو (مانند آسیبهای منیسک)
مشکلات اسکلتی-عضلانی شامل آرتروز، استئوآرتریت (التهاب مفاصل)، فیبرومیالژیا (درد عضلانی گسترده)، سندرم تونل کارپال (فشار بر عصب در مچ دست)، کمردرد، گردن درد، Sciatica (درد سیاتیک)، گرفتگی عضلات، التهاب تاندون ها (تاندونیت)
ناگفته نماند تکارتراپی به عنوان یک درمان مکمل در نظر گرفته می شود. و ممکن است برای برخی از شرایط، نیاز به ترکیب با سایر روش های درمانی مانند فیزیوتراپی، دارودرمانی یا جراحی باشد.
علت بروز پای پرانتزی چیست؟
علت بروز پای پرانتزی می تواند متفاوت باشد. از حالت های کاملا طبیعی تا بیماری های جدی تر. به زبان ساده مهم ترین علت ها را می توان این طور دسته بندی کرد:
- در نوزادان و کودکان زیر ۲–۳ سال، کمی پرانتزی بودن پاها طبیعی است. به خاطر وضعیت جمع شده پاها در دوران جنینی و نرم بودن استخوان ها، پاها کمی به شکل پرانتز دیده می شوند. این حالت خود به خود تا حدود ۲–۳ سالگی برطرف می شود.
- یکی از شایع ترین علت های غیرطبیعی پای پرانتزی در کودکان، نرمی استخوان یا همان راشیتیسم است. این مشکل به خاطر کمبود ویتامین D ، کمبود کلسیم و تغذیه نامناسب ایجاد می شود.
- برخی کودکان از بدوتولد با مشکلاتی در استخوان ران، ساق یا زانو به دنیا می آیند. مثلا بدجوش خوردن استخوان ها، شکل غیرطبیعی استخوان ران یا ساق، یا مشکل در صفحات رشد.
- بیماری بلانت (Blount) یک بیماری مربوط به استخوان ساق پا است که باعث می شود قسمت داخلی ساق درست رشد نکند. اگر به موقع درمان نشود، می تواند باعث پای پرانتزی شدید و دائمی شود.
- استخوان ساق یا ران دچار شکستگی شود و به درستی جا نیفتد یا بد جوش بخورد، می تواند باعث کج شدن محور پا و پرانتزی شدن زانو شود.
کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر احمد محمود آبادی
بدون نظر